ค่าเสื่อมราคาแยกตามประเภท งวด ม.ค. – พ.ค. 2569
| ประเภท | ราคาทุน | อายุทางบัญชี | ค่าเสื่อมทางบัญชี | อัตราภาษีสูงสุด | ค่าเสื่อมทางภาษี |
|---|---|---|---|---|---|
| อาคารและสิ่งปลูกสร้าง | ฿ 1,124.80M | 20 ปี | ฿ 23.43M | 5% ต่อปี | ฿ 23.43M |
| เครื่องจักรและอุปกรณ์ | ฿ 1,486.40M | 10 ปี | ฿ 30.97M | 20% ต่อปี | ฿ 36.42M |
| ยานพาหนะ | ฿ 285.60M | 5 ปี | ฿ 4.76M | 20% ต่อปี | ฿ 5.95M |
| เครื่องใช้สำนักงาน | ฿ 312.40M | 5 ปี | ฿ 0.92M | 20% ต่อปี | ฿ 2.70M |
| ที่ดิน | ฿ 486.20M | ไม่คิด | ฿ — | ไม่คิด | ฿ — |
| ระหว่างก่อสร้าง | ฿ 147.10M | ยังไม่เริ่ม | ฿ — | ยังไม่เริ่ม | ฿ — |
| รวม | ฿ 3,842.50M | ฿ 60.08M | ฿ 68.50M |
ทางบัญชี 23.43 + 30.97 + 4.76 + 0.92 = ฿60.08M ✓ ตรงกับหน้า 159 · annualised 60.08 × 12 ÷ 5 = ฿144.19M → ฿144.20M ✓ ตรงกับค่าเสื่อมที่ใช้หา EBIT ในหน้า 85
อัตราทางภาษีที่แสดงคือเพดานสูงสุดที่กฎหมายยอมให้หัก ไม่ใช่อัตราที่ต้องใช้ — ประมวลรัษฎากรกำหนดอัตราค่าเสื่อมราคาสูงสุดของแต่ละประเภททรัพย์สิน กิจการจะหักน้อยกว่านั้นก็ได้ แต่หักเกินไม่ได้ · อาคารมีเพดาน 5% ต่อปี ซึ่งตรงกับอายุ 20 ปีที่ใช้ทางบัญชีพอดี จึงไม่เกิดผลต่าง ส่วนเครื่องจักรมีเพดาน 20% ซึ่งเร็วกว่าอายุ 10 ปีที่ประเมินไว้ จึงเกิดผลต่าง · การเลือกหักเต็มเพดานทางภาษีทำให้เสียภาษีน้อยลงในปีแรก ๆ แต่ต้องบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีไว้
ผลต่างระหว่างฐานบัญชีกับฐานภาษี ต้องบันทึกทุกงวด
| รายการ | จำนวน | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| ค่าเสื่อมราคาทางบัญชี | ฿ 60.08M | เข้างบกำไรขาดทุน |
| ค่าเสื่อมราคาทางภาษี | ฿ 68.50M | ใช้คำนวณกำไรทางภาษี |
| ผลต่างชั่วคราว | ฿ 8.42M | ทำให้กำไรทางภาษีต่ำกว่ากำไรทางบัญชี |
| ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี | ฿ 1.68M | 8.42 × อัตราภาษี 20% |
| รายการที่ต้องคำนวณแยก | 24 รายการ | อัตราสองฐานต่างกัน |
68.50 − 60.08 = ฿8.42M · × 20% = ฿1.68M ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี ✓ · ผลต่างสะสมนี้จะกลับรายการในปีท้าย ๆ ของอายุสินทรัพย์
รายการ 24 รายการนี้คือรายการเดียวกับที่ทำเครื่องหมายไว้ในหน้า Tax & Compliance AI — ซึ่งระบุว่า AI ตรวจพบสินทรัพย์ที่อัตราค่าเสื่อมทางบัญชีต่างจากอัตราทางภาษี · ผลต่างชั่วคราวไม่ได้หายไป แต่จะกลับรายการในปีท้าย ๆ เมื่อสินทรัพย์ตัดค่าเสื่อมทางภาษีหมดแล้วแต่ทางบัญชียังตัดต่อ ปีนั้นกำไรทางภาษีจะสูงกว่ากำไรทางบัญชี · การไม่บันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทำให้กำไรสุทธิในงบดูดีกว่าความจริง และเป็นรายการที่ผู้สอบบัญชีตรวจทุกปี
ค่าเสื่อมราคารายเดือน ม.ค. – พ.ค. 2569
ทางบัญชี 11.94 + 11.98 + 12.02 + 12.06 + 12.08 = ฿60.08M ✓ · ทางภาษี 13.58 + 13.66 + 13.72 + 13.76 + 13.78 = ฿68.50M ✓
ค่าเสื่อมราคาเพิ่มขึ้นทุกเดือนเพราะมีการซื้อสินทรัพย์เพิ่ม ฿135.51M ระหว่างงวด — สินทรัพย์ที่ซื้อกลางเดือนต้องคิดค่าเสื่อมตามสัดส่วนวันที่ใช้งานจริง ไม่ใช่คิดเต็มเดือน · การคิดเต็มเดือนทำให้ค่าเสื่อมสูงเกินจริงในเดือนแรก ซึ่งเป็นข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในระบบที่คำนวณอัตโนมัติ
ขอบเขตอำนาจของ AI ในการคิดค่าเสื่อม
สูงสุด LEVEL D| การกระทำ | ระดับที่อนุญาต | ผู้รับผิดชอบตามกฎหมาย | สถานะ |
|---|---|---|---|
| คำนวณค่าเสื่อมตามนโยบายที่อนุมัติไว้ | Level D | — | AI ทำได้ |
| คำนวณค่าเสื่อมทางภาษีตามอัตราที่กฎหมายกำหนด | Level D | — | AI ทำได้ |
| คำนวณผลต่างและภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี | Level C | ฝ่ายบัญชีตรวจ | คำนวณได้ ส่งต่อคน |
| เตือนเมื่ออัตราสองฐานต่างกัน | Level A | — | AI ทำได้ |
| เปลี่ยนอายุการใช้งานของสินทรัพย์ | ไม่อนุญาต | ผู้ทำบัญชี + เปิดเผยในหมายเหตุ | คนเท่านั้น |
| เปลี่ยนวิธีคิดค่าเสื่อมราคา | ไม่อนุญาต | ผู้ทำบัญชี + ผู้สอบบัญชี | คนเท่านั้น |
| บันทึกค่าเสื่อมเข้าบัญชีแยกประเภท | ไม่อนุญาต | ฝ่ายบัญชี | คนเท่านั้น |
| ปรับปรุงค่าเสื่อมย้อนหลัง | ไม่อนุญาต | ผู้ทำบัญชี + ผู้สอบบัญชี | คนเท่านั้น |
สองแถวล่างคือจุดที่ตัวเลขกำไรถูกทำให้ดูดีได้ง่ายที่สุดในโมดูลนี้ — การยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักรจาก 10 ปีเป็น 15 ปี ทำให้ค่าเสื่อมราคาต่อปีลดลงหนึ่งในสามและกำไรสุทธิเพิ่มขึ้นทันทีโดยที่ไม่มีอะไรในธุรกิจดีขึ้นเลย · การเปลี่ยนอายุการใช้งานเป็นการเปลี่ยนประมาณการทางบัญชี ซึ่งทำได้เมื่อมีเหตุผลรองรับ เช่นการปรับปรุงเครื่องจักรทำให้ใช้ได้นานขึ้นจริง แต่ต้องมีผู้ทำบัญชีอนุมัติและเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงินว่าเปลี่ยนเพราะอะไรและกระทบเท่าไร · ระบบจึงไม่เปิดให้ AI เปลี่ยนได้ไม่ว่าจะคำนวณมาว่าอายุจริงควรเป็นเท่าไร
ต้นแบบ — ข้อมูลตัวอย่าง · ทุกตัวเลขบนหน้านี้กระทบยอดกับโมดูล Accounting และ Finance ได้ · ค่าเสื่อมราคา ฿60.08M ใน 5 เดือน เท่ากับ ฿144.20M ต่อปี ซึ่งตรงกับตัวเลขที่ใช้หา EBIT ในหน้า Finance — ตรวจย้อนได้ว่า EBITDA ฿990.50M − ค่าเสื่อม ฿144.20M = EBIT ฿846.30M และหารด้วยดอกเบี้ยจ่าย ฿131.21M ได้ Interest Coverage 6.45 เท่าพอดี · ค่าเสื่อมราคาทางบัญชีกับทางภาษีต่างกัน ฿8.42M ใน 5 เดือน เพราะอัตราทางภาษีมีเพดานตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนด ซึ่งอาจต่างจากอายุการใช้งานที่ประเมินตามหลักบัญชี ผลต่างนี้ต้องบันทึกเป็นภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทุกงวด · การเปลี่ยนอายุการใช้งานหรือวิธีคิดค่าเสื่อมต้องมีผู้ทำบัญชีอนุมัติ AI คำนวณและเสนอได้แต่เปลี่ยนเองไม่ได้